أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

296

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

سورة التّكوير مكّيّة و هى تسع و عشرون اية بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ [ سوره التكوير ( 81 ) : آيات 1 تا 14 ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ ( 1 ) وَ إِذَا النُّجُومُ انْكَدَرَتْ ( 2 ) وَ إِذَا الْجِبالُ سُيِّرَتْ ( 3 ) وَ إِذَا الْعِشارُ عُطِّلَتْ ( 4 ) وَ إِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ ( 5 ) وَ إِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ ( 6 ) وَ إِذَا النُّفُوسُ زُوِّجَتْ ( 7 ) وَ إِذَا الْمَوْؤُدَةُ سُئِلَتْ ( 8 ) بِأَيِّ ذَنْبٍ قُتِلَتْ ( 9 ) وَ إِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ ( 10 ) وَ إِذَا السَّماءُ كُشِطَتْ ( 11 ) وَ إِذَا الْجَحِيمُ سُعِّرَتْ ( 12 ) وَ إِذَا الْجَنَّةُ أُزْلِفَتْ ( 13 ) عَلِمَتْ نَفْسٌ ما أَحْضَرَتْ ( 14 ) سورهء تكوير اين سوره مكّى است ؛ و بيست و نه آيت است « 1 » « 2 » . از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرده‌اند كه : هر كه اين سوره بخواند خداى تعالى وى را از رسوائى قيامت نگاه دارد آنگه كه نامهء أعمال وى برگشايند . حقّ سبحانه و تعالى درين سوره طرفى از أحوال و أهوال قيامت ياد كرد و گفت : ياد كن اى محمّد آن روز را كه آفتاب را و روشنى او را درنوردند چنان كه كسى عمامه را درپيچد و نور او را ببرند و زايل گردانند . ابو صالح گفت كه : از فلك خودش بيندازند . سعيد جبير گفت : [ كُوِّرَتْ ] لفظى معرّب است يعنى آفتاب را كورگردانند تا بىنور شود ، و چون ستارگان آسمان بر روى زمين ريزان شوند چنان كه بر آسمان هيچ ستارهء نماند . ابن عبّاس گفت كه : متغيّر شوند يعنى بىنور ، و چون كوهها را در هوا روان گردانند مانند گرد اندر هوا ، و چون اشتران ده ماههء آبستن را فروگذارند و پرواى آن ندارند از اهوال و شدايدى كه بايشان رسد و عرب را از آن نفيس‌تر مالى

--> ( 1 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) باضافهء : « و صد و چهارده كلمه و پانصد و سى و سه حرف است » . ( 2 ) - شيخ الطائفه ( ره ) در تبيان گفته : « سورة التكوير مكّيّة فى قول ابن عبّاس و الضحّاك ؛ و هى تسع و عشرون آية بلا خلاف » و طبرسى و مولى فتح اللّه ( ره ) نيز ببيست و نه آيه بودن آن تصريح كرده‌اند پس عبارت « بيست و هشت آيت است » كه در همهء نسخ اين تفسير و تفسير ابو الفتوح ( ره ) ضبط شده مبنى بر اشتباه است .